JCWeetje

Historische JCWeetjesWist-Je-DatjesRuimtekidsTechniek & WetenschapCultuurkriebelsKiddoeVariaarchief

Verouderen door bananen

Avocado’s zijn hip. Iedereen eet avocado’s omwille van zijn vele vitaminen, antioxidanten, lage koolhydraten en vele vezels. Neem je tijd om alle goede eigenschappen van avocado’s te lezen en hierna je ouders aan te manen een hele voorraad te kopen.

Oké. Is dat gelukt? Je ouders komen thuis met een hele kist vol avocado’s. Maar oei. Er is een probleem! Jammer genoeg zijn alle avocado’s zo hard als steen. Onrijp is het verdict. “Twee weken laten liggen om te rijpen”, zegt je mama. Maar jij kan niet wachten om die avocado’s op te eten. Wat nu?

Gelukkig is er hier een gemakkelijk trucje voor. Fruit- en vruchtsoorten rijpen namelijk sneller als  je er een bepaald rijp stuk fruit naast legt. Een banaan met enkele bruine vlekken bijvoorbeeld, deze stimuleert je avocado om sneller te verouderen. In dit geval om de avocado lekker zacht te laten worden. Deze rijpe banaan stimuleert ook andere fruitsoorten tot verouderen. Slechts enkele fruitsoorten hebben deze gave en we klasseren deze onder “climacterische vruchten”.

Nu, wat doen deze fruitsoorten precies om anderen en henzelf te stimuleren tot veroudering? Het geheim ligt in één van de hormonen die zij afscheiden, namelijk ethyleen. Ethyleen is één van de zes plantenhormonen die de belangrijkste signalen regelen in een plant. Alle groeiprocessen in een plant zijn een samenwerking tussen de verschillende plantenhormonen. In tegenstelling tot alle andere plantenhormonen, bestaat ethyleen in een vluchtige vorm. Dit wil zeggen dat het meegevoerd kan worden door de lucht. Ethyleen heeft in samenwerking met andere hormonen verschillende functies in een plant, waaronder de rijping. Sommige fruitsoorten zoals bananen, appels, meloenen en tomaten scheiden ethyleen af, en deze zet het rijpingsproces in gang. Men ziet ook dat climacterische vruchten tijdens hun ethyleenproductie een vergrote ademhaling vertonen om ethyleen goed te kunnen opnemen.

Niet alle fruitsoorten scheiden ethyleen af terwijl deze rijpen en degenen die dit niet doen, noemen we niet-climacterische vruchten. Enkele voorbeelden hiervan zijn de aardbei, druif en citroen. Je onrijpe avocado naast deze soorten leggen heeft dus weinig zin aangezien de niet-climacterische fruitsoorten niet aansporen tot rijping. Omgekeerd kan een climacterische fruitsoort wel een niet-climacterische fruitsoort aansporen om sneller te rijpen, ook al is zijn rijpingsproces niet afhankelijk van ethyleen. Gebeurt dit ook in de mensenwereld? Tot op bepaalde hoogte eigenlijk wel, omgaan met oudere mensen geeft je inderdaad ook meer “maturiteit”. Gelukkig scheiden mensen geen hormonen af om dit te bevorderen.

Dus bepaalde plantenhormonen zetten aan tot veroudering. Maar gek genoeg kunnen planten zichzelf ook terug verjongen. Een belangrijke speler in dit proces is het plantenhormoon abscisinezuur. In samenwerking met andere hormonen zorgt deze ervoor dat de groeiprocessen in een plant geremd worden. Dit hormoon reguleert ook tegenacties bij stress en het brengt knoppen en zaden in rust, dit is bijvoorbeeld nodig om een winter te overbruggen. Handig toch, planten maken hun eigen anti-verouderingscremes aan én stimuleren elkaar om sneller volwassen te worden.

door Iris Jiang