JCWeetje

Historische JCWeetjesWist-Je-DatjesRuimtekidsTechniek & WetenschapCultuurkriebelsKiddoeVariaarchief

Pluto, here we come

Toen de ruimtesonde New Horizons in 2006 gelanceerd werd richting Pluto, wist iedereen dat het een héél lange reis zou worden.  Pluto staat het verst af van de zon in ons zonnestelsel. Ter vergelijking: als een vliegtuig van de aarde naar de zon zou vliegen aan 1000 km/u zou het toestel er 17 jaar voor nodig hebben. Om van Pluto naar de zon te vliegen moet je dit vermenigvuldigen met 39,6.  Meer dan 670 jaar dus.

Gelukkig reizen ruimtetuigen iets sneller dan een vliegtuig. New Horizons zal op 14 juli 2015 aankomen bij zijn bestemming na een reis van 8,5 jaar.
Ondertussen zijn onderzoekers al wekenlang in de ban van de foto’s van Pluto. New Horizons stuurt regelmatig nieuwe kiekjes door van de dwergplaneet. En naarmate hij dichterbij komt, worden die alsmaar scherper. Eindelijk zullen we in staat zijn om het oppervlak van Pluto grondig te bestuderen!

We weten ondertussen al dat Pluto een veelkleurige planeet is, met vele tinten rood. Weg met het grijze vlekje waarvan de pixels duidelijk zichtbaar waren. Pluto ontpopt zich voor onze ogen als een dwergplaneet met een complex oppervlak.

Een voorstelling van de ruimtesonde New Horizons, gelanceerd in 2006

 

Eind mei heeft een veiligheidsteam een reeks foto’s geanalyseerd van het gebied rond Pluto waar New Horizons zal moeten passeren. De foto’s zijn heel lang belicht om ook de zwakste objecten, ringen of stofvlagen te kunnen ontdekken. Het is namelijk heel belangrijk dat de ruimtesonde nergens tegenaan botst. Het kleinste stofje, de grootte van een rijstkorrel, kan al fataal zijn. Tot nu toe ziet het er allemaal goed uit. Men zal dit onderzoek nog driemaal uitvoeren, want tot 4 juli 2015 heeft men nog de kans om New Horizons naar een alternatieve route te leiden.

DWERGPLANEET

We weten al een tijdje dat Pluto meerdere maantjes heeft. Hydra, Nix, Styx, Charon en Kerberos cirkelen rondom de dwergplaneet. Begin mei heeft New Horizons voor het eerst foto’s kunnen tonen van de 2 kleinste maantjes, Kerberos en Styx. Ze zijn maar een paar tientallen kilometers breed.  Omdat de sonde nu veel dichter bij Pluto is, vermoeden de wetenschappers dat we misschien nog meer maantjes zullen ontdekken. En die maantjes zijn ook de reden waarom Pluto gedegradeerd werd tot dwergplaneet. Een planeet heeft zijn baan om de zon vrijgemaakt van andere objecten. Pluto kon dit niet. Al die maantjes zijn daar het bewijs van.

New Horizons  zal geen halt houden bij Pluto. Aan de grens van ons zonnestelsel bevindt zich namelijk nog een interessant onderzoeksgebied: de Kuipergordel. Pluto is het grootste object in die gordel, met een straal van wellicht 1184 km. Ter vergelijking: onze eigen maan, met een straal van 1738 km, is zelfs al groter dan Pluto. De ruimtesonde is vooral geïnteresseerd in drie objecten die nog geen naam hebben en nog eens 1,5 miljard kilometer verder liggen dan Pluto. Ook die reis zal dus nog een paar jaar duren. De objecten liggen heel ver van de zon af en kunnen ons als een bevroren tijdcapsule iets vertellen over het ontstaan van ons zonnestelsel.

IS ER LEVEN NA PLUTO?

De Kuipergordel bevat enorm veel objecten, maar ze moeten natuurlijk ook nog bereikbaar zijn voor de ruimtesonde. Toen New Horizons  in 2006 vertrok, wist men nog niet waar hij na Pluto heen zou reizen. We weten wel dat die objecten er zijn, maar de individuele exemplaren zijn heel moeilijk te ontdekken, laat staan dat we hun baan kunnen berekenen (en voorspellen). Vanop de aarde heeft de ruimtetelescoop Hubble dan ook mee helpen zoeken naar bereikbare objecten. En zo kwam men bij drie kandidaten terecht, die een bezoekje kunnen krijgen van de aarde. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA wil pas in 2016 beslissen naar welk object New Horizons zal reizen.

Als New Horizons zijn taak bij Pluto afgerond heeft, is de Kuipergordel aan de beurt (foto: Astronomy Magazine)

 

Hoewel de beeldkwaliteit tijdens het schrijven van dit artikel nog vrij beperkt is, zal dit in de maanden juni en juli nog veel verbeteren. Hou dus zeker het nieuws of volgende websites in de gaten: http://www.scientias.nl/thema/new-horizons/
http://pluto.jhuapl.edu/
http://www.nasa.gov/mission_pages/newhorizons/main/index.html

Door Tine Simoens