JCWeetje

Historische JCWeetjesWist-Je-DatjesRuimtekidsTechniek & WetenschapCultuurkriebelsKiddoeVariaarchief

Hoera, we zijn opnieuw met 9 ...

In augustus 2006 moest ons zonnestelsel één planeet prijsgeven. Pluto mocht volgens de definitie van de Internationale Astronomische Unie (IAU) geen planeet meer zijn en moest een trapje lager op de ladder van het zonnestelsel gaan staan. Een dwergplaneet, dat was hij.  Gelukkig staat Pluto niet alleen op die plaats: ook Eris en Ceres zijn dwergplaneten. Nog een trapje lager op de ladder staan dan de planetoïden. Zij volgen wel een baan rondom de zon maar zijn te klein om een ronde vorm aan te nemen.
Daar gingen al onze geheugensteuntjes om de 9 planeten in de juiste volgorde te onthouden… (Maak Van Acht Meter Japanse Stof Uw Nieuwe Pyjama is er één van) Vindingrijke mensen vervingen de Nieuwe Pyjama echter al snel door een Nachtjapon en alles was weer in orde.

Tot 20 januari 2016, de dag waarop twee astronomen van de Technische Universiteit van Californië (USA) bekend maken dat er in ons zonnestelsel mogelijk een nieuwe 9e planeet ronddraait.  Huh?
Of ze die nieuwe planeet al gezien hebben? Neen hoor. Dat zou te gemakkelijk zijn. Aan de rand van ons zonnestelsel draait de Kuipergordel. Die gordel bevat ijzig planetair puin. Door de beweging van een aantal van die puinobjecten te bestuderen, ontdekte men dat ze allemaal in dezelfde richting wezen. De kans dat dit door toeval zo gebeurt is 0,007% ( 7 op 100 000)  en dus gaan de astronomen er nu van uit dat die beweging veroorzaakt wordt door een onbekende planeet.

DIt beeld klopt niet, want er is niemand die de "nieuwe planeet" al gezien heeft.

 

De “ontdekking” van de 9e planeet is voorlopig dus alleen toe te wijzen aan computersimulaties. Ze zou volgens diezelfde simulaties 10 keer zoveel massa hebben als de aarde en sterk lijken op Uranus en Neptunus. Ze draait op haar dichtste punt in de baan om de zon op een afstand van 210 AE (astronomische eenheden). Ter vergelijking: 1AE is de afstand zon-aarde. Op zo’n afstand van de zon: daar moet het wel een echte ijsklomp zijn.

Michael Brown en Konstanin Batygin, de 2 ontdekkers, denken dat de 9e planeet ongeveer 4,5 miljard jaar geleden weggeslingerd is door Jupiter en Saturnus. In die periode was de aarde nog maar net ontstaan. Nou ja, om precies te zijn: op geologische schaal was ze 0,1 miljard oud.

Nu mogen we dus weer helemaal van voor af aan beginnen met ons geheugensteuntje voor de 9 planeten. Of wacht, die heeft nog geen naam! Voorlopig staat ze enkel bekend als planeet 9. Tot ze is waargenomen, krijgt ze geen naam. En wie haar met een echte waarneming “ontdekt”, mag een naam voorstellen. Al blijft het toch de IAU die het laatste woord heeft. Waar wacht je nog op? Speur de nachtelijke hemel af…

Door Tine Simoens