JCWeetje

Historische JCWeetjesWist-Je-DatjesRuimtekidsTechniek & WetenschapCultuurkriebelsKiddoeVariaarchief

Een musketier op de maan

In 1897 bracht de Franse schrijver Emile Rostand een toneelstuk op de planken over een musketier met een heel grote neus, “Cyrano de Bergerac”. Cyrano wordt verliefd op de mooie Roxanne maar die heeft al een andere musketier op het oog. Volgens Cyrano slaat alles tegen omdat hij zo een lange neus heeft. Teleurgesteld schrijft hij haar brieven en doet net of die van zijn geliefde komen. En ja hoor … het stuk loopt triest af, maar het is wel heel romantisch.

Van 1619 tot 1655 leefde er in Frankrijk een échte Cyrano de Bergerac en dat was een schrijver en een filosoof, maar wel een vrolijke. Je vond hem meestal bij zijn vrienden aan de tapkast en hij kon aardig met zijn degen overweg.

Hij dreef bij voorkeur de spot met het katholieke geloof. Toen hij hoorde dat Galilei door de kerk veroordeeld was omdat hij beweerde dat de aarde rond de zon draaide en niet omgekeerd, nam hij het onmiddellijk voor hem op. Cyrano de Bergerac verklaarde zich atheïst en begon giftige stukjes te schrijven. “Ik schrijf met mijn degen” had hij eens gezegd. In een tijd dat de kardinalen Mazarin en Richelieu het in Frankrijk voor het zeggen hadden was dat gevaarlijk!

De echte Cyrano de Bergerac leefde van 1619 tot 1655. Iedereen denkt altijd dat Cyrano zijn voornaam is en de Bergerac zijn achternaam. “Cyrano de Bergerac” is zijn achternaam, zijn voornaam was Hector.

 

In 1657 schreef hij een grappig boekje: “De Andere Wereld”. Het werd in 1993 in het Nederlands vertaald door Jan Mysjkin en uitgegeven bij Houtekiet. Cyrano de Bergerac vertelt dat hij op de maan geweest is. Eigenlijk gebruikt hij die gefantaseerde reis om kritiek te geven op de samenleving en de politiek van Frankrijk. Zo lopen maanbewoners op handen en voeten en kunnen ze niet begrijpen waarom hij rechtop loopt; je hebt toch vier poten? Ja, denkt Cyrano de Bergerac, we lopen rechtop omdat iedereen dat doet maar is het daarom wel juist? Zo filosofeert hij verder tot uiteindelijk niets nog zeker lijkt.

Dit is de echte Cyrano. Net als in het toneelstuk had de échte Cyrano ook een kanjer van een neus!

 

Heel leuk is zijn eerste poging om de maan te bereiken. Hij hangt allemaal flesjes om die gevuld zijn met dauw. Door de zonnestralen warmen die op en langzaam begint onze held te stijgen. Knotsgek natuurlijk! Maar Jan Mysjkin vertelt erbij dat Cyrano de Bergerac zich baseerde op een kinderspelletje: een ei werd eerst leeggezogen, dan liet je er enkele dauwdruppels inlopen en je sloot het gaatje af met een beetje was. Als je het ei in de zon liet liggen, ging het onder invloed van de warme lucht en de waterdamp eventjes zweven.

Kan dat wel? Dat moeten we uitproberen!

Door Lode Melis